ميرزا محمد على وفا زواره اى

333

تذكرهء مآثر الباقريه ( فارسي )

معتمدى » به نام خود ، تقديم منوچهر خان كرد . مشابهت تقريبا كامل اين دو اثر مدّتها ، برخى از محقّقان را مبهوت و به خود مشغول ساخته امّا آخر الامر فضلايى مانند گلچين معانى و محيط به اين سرقت بزرگ ادبى اشاره كرده‌اند و شهادت داده‌اند . تنها تفاوت ذكركردنى تذكره منتحل با اثر اصل ، آن است كه « شعراى تذكرهء فنا ، نخست در ذيل مواطن خود طبقه‌بندى شده و بعد به ترتيب حروف الفبا مذكور گشته‌اند ( غير از دو نفر ) و تعداد آن‌ها از تذكرهء بهار كمتر است . » شرح حال خود فنا و بهار و ديباچه نيز از قلم خود ملا على تراوش شده است ! هيچ نشانى از عكس العمل منوچهر خان يا ديگران در برابر اين يغماى آشكار در دست نيست . فنا با وجود مشقّات روزگار بيش از هشتاد و پنج سال عمر كرد و در اواخر عمر ، آثار و امارات خبط دماغ در او آشكارتر شد و به فكر يافتن برخى نامكشوف‌ها افتاد . حركات و سخنانش از وضع عادّى بيرون رفت و عاقبت با انگيزهء « يافتن پايان زاينده‌رود اصفهان و نحوهء فرورفتن آب در گاوخونى » پياده و جريده در حاشيه رودخانه راه افتاد و در شعبان 1351 قمرى ناپديد شد و ديگر هرگز كسى او را نديد . رجوع شود به : فرهنگ سخنوران خيّام‌پور ، ج 2 و مدايح معتمديّه بهار ، صص 610 - 566 و مدايح معتمدى فنا ، صص 94 - 562 / الذريعة ط ( ج ) ، 847 / حديقة الشّعرا ، صص 86 - 1384 و تاريخ تذكره‌هاى فارسى ، ج 2 ، صص 201 - 191 و تذكره شعراى معاصر اصفهان ، مهدوى ، صص 9 - 368 عجيب آن است كه در كتاب « آشنايى با منطقه لنجانات » تأليف على عليان ، ( انتشارات نقش خورشيد اصفهان ، 1377 ) هيچ نام و يادى از فنا نيست گواينكه از بسيارى از معاريف لنجانى ديگر هم نيست .